Yalan-doğru qara materiya
Qara materiya ekzotik hissəciklərdən ibarət ola bilər (foto BBC)
Son zamanlar mətbuatda qara materiyanın təcrübədə alındığı haqqında xəbərlər gedir. Əslində hər şey o qədər də ümidverici deyil. Doğrudur, CDMS-II tcərübəsində qara materiya zərrəciklərinin detektorun nüvəsində səpilməsi kimi izah oluna biləcək iki hadisə qeydə alınıb. Amma nəticənin statistik əhəmiyyəti çox kiçikdir və ciddi bəyanatlar vermək üçün kifayət etmir.
Ətraflı bax: Results from the Final Exprosure of the CDMS II Experiment, press-relizə
Wikipedia
Bəzi dostların məsləhət və istəyi ilə Vikipediyada yazılar yazmağa başlamışam. Deyirlər ki, mənim bloqumdansa Vikipediyaya yol tapmaq daha rahatmış. Orada da yazaq, eyni zamanda bloqa da davam.
Vikipediyada əvvəllər yazılar yazsamda, saytın üslubuna alışmadığım üçün hələlik kiçik yazılar verirəm. Çalışacam fizika və riyaziyyat bölməsini bir az inkişaf etdirəm, “sizlərin” də köməyinizə ehtiyac var. Zamanınız olduqda bildiyiniz sahələr üzrə Vikipediyanı zənginləşdirməyə çalışın.
Hələlik yazdıqlarım:
Qarşıda gələn konfranslar…
31 yanvar -7 fevral aralığında Dubnada (Rusya, Moskva ətrafı) “Nüvə fizikasından astrofizikaya və kosmologiyaya” adlı Nəzəri fizikadan VIII qış məktəbi keçiriləcək. Təşkilatçılar yol xərclərini qarşılayırlar və Dubnada (oteldə və yataqxanalarda) qalacaq yerlə təmin edirlər. Son qeydiyyat tarixi 25 dekabrdır. (məktəbə gedənlər mənimlə əlaqə saxlaya bilər).
2010-cu ildə “Nanobilim və nanotexnologiya” konfransı İzmir Yüksək Texnoloji İnstitutunda (İzmir, Türkiyə) keçiriləcək. Sayca 6-cı olan bu konfrans 15-18 iyun tarixlərində keçiriləcək və əsasən nanoexnologiya üzrə çalışan fizik və kimyaçılar nəzərdə tutulub. Konfransda iştirak pullu olsa belə, təşkilat komitəsinə məktub yazıb dəstək istəmək olar. Qeydiyyat və konferansda çıxış barədə önəmli tarixlər səhifəsindən baxa bilərsiniz.
Hansı dərgiləri oxumalı…
Müasir fizika ilə ciddi məşğul olmaq istəyən yeni məqalələri izləməlidir. Bunun üçün aşağıdakı dərgilərdən faydalanmaq olar:
Amerika Fizika Cəmiyyətinin dərgilərini: xüsusilə Physical Review Letters və Reviews of Modern Physics‘i daim izləmək lazımdır. Təəsüf bu cəmiyyətin dərgilərinin əksəriyyəti açıq istifadədə deyil. (hər hansı məqaləni götürmək istəyən mənə yaza bilər)
Britaniyanın Fizika İnstitutunun dərgiləri: xüsusilə mənim ən çox sevdiyim dərgi Journal of Physics A, eyni zamanda bu institutun səhifəsində Çinin, Yaponiyanın, Rusiyanın fizika və riyaziyyat dərgiləri yer alır. (bu dərgilərdən hər hansı məqaləni götürmək istəyən mənə yaza bilər)
Rus dilində olan dərgilər haqqında ayrıca yazı yazacam, hələlik isə daim izlədiyim ikisini qeyd edim: Теоретическая и математическая физика və Успехи физических наук (bu dərgidəki məqalələr təmamilə açıq istifadədədir).
(bu səhifə daim yenilənəcək)
(son düzəliş: 01.12.2009)
Laqranj funksiyası haqqında
Təəccüblü olsa da, Laqranj funksiyasının umumi qurulma qaydası yoxdur. Sadəcə əgər istəyiriksə ki, bizim təsvir etdiyimiz sistem müəyyən simmetriyaya malik olsun (hərəkət tənliyi — Laqranj-Eyler tənliyi bu simmetriyaya nəzərən invariant qalsın) , onda həmin sistemin Laqranj funksiyasını bu qrupa (simmetriyaya) görə invariant seçməliyik.
Xüsusi nisbilik nəzəriyyəsində simmetriya qrupu Lorens qrupudur. Məsələn, sərbəst maddi nöqtə üçün təsiri aşağıdakı kimi yazmaq olar (ds – intervaldır):
- Elektromaqnit sahəsi üçün Laqranj funksiyası:
- Sərbəst skalyar sahə üçün:
- Qeyd etdiyim bütün hallarda Laqranj funksiyası Lorens qrupuna nəzərən invariantdır. Fəza çevrilmələrinə nəzərən invariant Laqranj funksiyası da yazmaq olar, məsələn, Lifşiç skalyar sahəsi üçün Laqranj funksiyası:
Məktəblər, workshop’lar…
Nesin Matematik köyündə 18-31 yanvar tarixlərində “Sayılar kuramı çalıştayı” olacaq. Daha ətraflı burada.
Daha iki maraqlı araşdırma məktəbi :
Topics in noncommutative geometry
Geometric Langlands and Gauge Theory
Recent Comments