Təəccüblü olsa da, Laqranj funksiyasının umumi qurulma qaydası yoxdur. Sadəcə əgər istəyiriksə ki, bizim təsvir etdiyimiz sistem müəyyən simmetriyaya malik olsun (hərəkət tənliyi — Laqranj-Eyler tənliyi bu simmetriyaya nəzərən invariant qalsın) , onda həmin sistemin Laqranj funksiyasını bu qrupa (simmetriyaya) görə invariant seçməliyik.
Xüsusi nisbilik nəzəriyyəsində simmetriya qrupu Lorens qrupudur. Məsələn, sərbəst maddi nöqtə üçün təsiri aşağıdakı kimi yazmaq [...]
Archive for the ‘Nəzəri fizika’ Category
Laqranj funksiyası haqqında
Posted in Kurs-intensiv, Nəzəri fizika, Sahə nəzəriyyəsi on November 13, 2009 | Leave a Comment »
Bir sərbəstlik dərəcəsi olan sistem
Posted in Fizika, Kurs-intensiv, Nəzəri fizika, tagged bir sərbəstlik dərəcəsi olan sistem, hərəkət inteqralı, klassik mexanika, Kurs-intensiv, Nəzəri fizika, nəzəri fizikadan kurs-intensiv on November 8, 2009 | Leave a Comment »
Bu yazı “Nəzəri fizikadan kurs-intensiv”in klassik mexanika hissəsinə kiçik bir əlavədir. Həmçinin bax: sıfırıncı yazı, birinci yazı və bura.
Teorem: Bir sərbəstlik dərəcəsi olan sistemdə tam enerji hərəkət inteqralıdır.
Bir sərbəstlik dərəcəsi olan sistem:
differensial tənliyi ilə xarakterizə olunan sistemdir.
Hərəkət inteqralı: saxlanan kəmiyyətə deyilir. Nöter teoreminə görə sistemin hər bir simmetriyasına bir hərəkət inteqralı uyğun gəlir. Hamilton [...]
İnersial hesablama sistemi haqqında
Posted in Kurs-intensiv, Nəzəri fizika, tagged Inersial hesablama sistemi, Laqranj funksiyası on Oktyabr 11, 2009 | Leave a Comment »
Nyuton formalizmində inersial hesablama sistemləri Nyutonun birinci qanunu vasitəsilə daxil edilir: Elə müşahidəçilər var ki, onlar sistemi ya sükunətdə, ya da bərabərsürətli hərəkətdə görür. Belə sistemlərə Nyuton inersial hesablama sistemləri deyir. Bu yazıda isə inersial sistemlərə nəzəri fizika baxımından tərif verəcəyik.
Fəzanın bircins, izotrop və zamanın bircins olduğu sistem inersial hesablama sistemi adlanır.
(Fəzanın bircinsliyi): bütün nöqtələri [...]
Bir neçə maraqlı məqalə
Posted in Dərgilər, Fizika, Nəzəri fizika on Aprel 16, 2009 | Leave a Comment »
David Sherrington`un “Physics and Complexity” (Fizika və Mürəkkəblik) “heç nə və hər şey haqqında” olan məqalələrdəndir. Spin cam`ları (şüşə)ç neyronlar, zülallar və bunların fizikası (İzing modeli) haqqında maraqlı məqalədir.
“New Journal of Physics” dərgisində çap olunmuş “Third quantization: a general method to solve master equations for quadratic open Fermi systems” məqaləsinin adı və “abstrakt”ı çox [...]
Xiqqs bozonu
Posted in Elementar zərrəciklər, Fizika, Standart Model, tagged CDF, Xiqqs bozonu on Aprel 14, 2009 | Leave a Comment »
CDF və D0 təcrübələrinin nəticəsinə görə 95% ehtimalla Xiqqs bozonunun kütləsi 160-170 QeV intervalında ola bilməz. Buna qədər CERN’də aparılmış təcrübələr Xiqqs bozonunun 114 QeV’dən böyük olduğunu deyirdi, həmçinin nəzəri hesablamalara görə kütlənin yuxarıdan məhdudiyyəti 185 QeV’dir.
Qeyd edim ki, alimlər bu zərrəciyi Böyük Adron Kollayderində (LHC) tapacaqlarına ümid edirlər.
Daha ətraflı burada (ingiliscə)
Nəzəri fizikadan kurs-intensiv — Birinci yazı
Posted in Kurs-intensiv, tagged Eyler-Laqranj tənliyi, ən kiçik təsir prinsipi, funksional, hamilton prinsipi, Laqranj funksiyası, təsir on November 9, 2008 | 1 Comment »
